Wednesday, September 25, 2013

เรื่องของรุ้ง (กินน้ำ)


     “ฟ้าหลังฝนงดงามเสมอ” หลายคนคงเคยได้ยินประโยคนี้นะครับ รวมถึงตัวผมเองด้วย ซึ่งก็คิดว่าที่เป็นแบบนั้นก็เพราะฟ้าหลังฝนมักจะเกิดปรากฎการณ์รุ้งกินน้ำทอดโค้งอยู่บนฟ้า หลายคนก็มองว่าเป็นสิ่งที่มหัศจรรย์ แต่ความเป็นจริงของรุ้งกินน้ำนั้นก็ได้ถูกหลักการทางวิทยาศาสตร์เปิดโป่งไว้นานมากแล้วครับ โดยที่รุ้งกินน้ำซึ่งเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นหลังจากฝนตก เกิดขึ้นจากแสงแดดส่องผ่านละอองน้ำในอากาศ ทำให้เกิดการหักเหของแสงขึ้นจึงเห็นเป็นแถบสีต่างๆ บนท้องฟ้า ซึ่งคล้ายกับการที่เราส่องแสงสีขาวผ่านปริซึมทำให้แสงเกิดการหักเห โดยหลักการที่ว่า “แสงที่มีความยาวคลื่นน้อยจะหักเหได้มากกว่าแสงที่มีความยาวคลื่นมาก”

     ทุกครั้งที่เราเห็นรุ้งกินน้ำ เราก็มักจะชื่นชมกับความงดงามจากสีทั้ง 7 ของมัน (ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง ส้ม แดง) แต่จะมีสักกี่คนที่สังเกตเห็นถึงความแตกต่างของรุ้งกินน้ำที่ปรากฏขึ้นบนท้องฟ้า ซึ่งมี 2 แบบ นั่นก็คือ รุ้งกินน้ำปฐมภูมิ และรุ้งกินน้ำทุติยภูมิ โดยมีความแตกต่างกันดังนี้ครับ

     1) รุ้งกินน้ำปฐมภูมิ เกิดจากแสงตกกระทบเข้ามาทางด้านบนของหยดน้ำ แล้วเกิดการกระจายในหยดน้ำ จากนั้นจึงเกิดการสะท้อนของแสงที่ผิวด้านในของหยดน้ำเพียงครั้งเดียว ก่อนจะหักเหของแสงออกจากหยดน้ำสู่อากาศ ทำให้เห็นแสงสีม่วงอยู่ชั้นในสุดและสีแดงอยู่ชั้นนอกสุด

     2) รุ้งกินน้ำทุติยภูมิ เกิดจากแสงตกกระทบเข้ามาทางด้านล่างของหยดน้ำ แล้วเกิดการกระจายในหยดน้ำ จากนั้นจึงเกิดการสะท้อนของแสงที่ผิวด้านในของหยดน้ำอีก 2 ครั้ง ก่อนจะหักเหของแสงออกจากหยดน้ำสู่อากาศ ทำให้เห็นแสงสีแดงอยู่ชั้นในสุดและสีม่วงอยู่ชั้นนอกสุด


     ขอบคุณภาพจาก: http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/imgatm/lpath2.gif

vStudy Team. (เรียบเรียงโดย: สุวิชา ธงพานิช)
Website :: vStudyapp.com
Facebook :: http://www.facebook.com/vstudyapp
Twitter :: @vStudyapp

Monday, September 23, 2013

ลิ้นรับรส


     ทุกครั้งที่เรากินอาหาร เรามักจะมีคำพูดอยู่สองคำเสมอนั่นก็คือ “อร่อย” กับ “ไม่อร่อย” ซึ่งในบางครั้งคนกินอาหารแบบเดียวกัน ก็ไม่ได้มีความรู้สึกอร่อยหรือไม่อร่อยเหมือนกันทุกคน แบบนี้แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าอาหารอร่อยนั้น มันอร่อยเพราะรสมือแม่ครัว/พ่อครัว หรือเพราะความสามารถในการรับรสของเราแต่ละคน วันนี้ผมเลยอยากมานำเสนอถึงสิ่งที่ทำให้เราสามารถรับรู้รสต่างๆ ของอาหารได้ โดยมีอวัยวะที่สำคัญในการรับรสก็คือ “ลิ้น (tongue)”

     ลิ้น เป็นอวัยวะในช่องปาก ทำหน้าที่ช่วยในการคลุกเคล้าอาหาร และมีหน้าที่สำคัญในการรับรสอีกด้วย โดยมีน้ำลายเป็นตัวช่วยละลายสารสื่อรสต่างๆ ซึ่งเป็นสารเคมี เพื่อให้สารเหล่านั้นตกไปในปุ่มรับรส (taste buds) ที่กระจายอยู่บนลิ้น เมื่อมีสารเคมีมากระตุ้น ตุ่มรับรสจะเกิดการเปลี่ยนแปลงความต่างศักย์ของเซลล์รับรส ทำให้เกิดกระแสประสาทส่งไปตามเส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 ซึ่งรับรสจากบริเวณปลายลิ้นและด้านข้างของลิ้น (2/3 ส่วนของลิ้นด้านหน้า) และประสาทสมองคู่ที่ 9 รับรสจากบริเวณโคนลิ้น (1/3 ส่วนด้านโคนลิ้น) เพื่อส่งกระแสประสาทต่อไปยังก้านสมองทาลามัสและซีรีบรัมบริเวณพูด้านข้างขมับ (parietal cortex) ซึ่งเป็นบริเวณศูนย์รับรส เพื่อแปลผลว่าเป็นรสอะไร โดยในแต่ละตุ่มรับรสจะมีเซลล์รับรสประมาณ 4–20 เซลล์ ทำหน้าที่รับรสที่แตกต่างกันถึง 5 รส คือ เปรี้ยว หวาน เค็ม ขม และ อูมามิ ดังภาพ

 
vStudy Team. (เรียบเรียงโดย: สุวิชา ธงพานิช)
Website :: vStudyapp.com
Twitter :: @vStudyapp


Thursday, September 19, 2013

ความจริงของคอลลาเจน


     คอลลาเจน (Collagen) เป็นโปรตีนสายยาวที่สร้างจากเซลล์ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue) ในรูปเส้นใย collagen fiber และยังเป็นโปรตีนที่พบมากถึง 35% ของโปรตีนทั้งหมดในร่างกาย โดยเฉพาะที่ผิวหนัง ทำให้ผิวหนังมีแรงสปริงตัวและยืดหยุ่นได้ดี ในอุตสาหกรรมอาหาร คอลาเจนถูกนำไปใช้ในการผลิตเจลาติน โดยกระบวนการ hydrolysis เพื่อนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต ยา อาหาร ขนมขบเคี้ยว ไอศกรีม โยเกิร์ต เครื่องสำอาง เป็นต้น

     ในปัจจุบัน เราจะได้ยินข่าวอยู่เสมอเกี่ยวกับคอลาเจนจากแหล่งต่างๆ ที่นำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดยอ้างสรรพคุณต่างๆ นานา ที่เกี่ยวกับผิวพรรณความงาม บ้างก็ว่าคอลลาเจนที่กินเข้าไปจะเข้าไปอยู่ที่ผิวหนังทำให้ผิวหนังเต่งตึงอยู่และดูเยาว์วัย บ้างก็ว่าคอลลาเจนที่กินเข้าไปจะไปช่วยบำรุงผิวทำให้ดูขาวใสอ่อนวัย จนทำให้ความเชื่อเหล่านี้กลายเป็นสิ่งที่คนจำนวนมากเชื่อว่าเป็นข้อเท็จจริงไปโดยปริยาย โดยลืมความจริงบางประการไป นั่นก็คือ ความจริงที่ว่าคอลลาเจนที่เป็นส่วนหนึ่งของผิวหนังมันก็คือโปรตีนชนิดหนึ่ง ไม่ต่างอะไรกับโปรตีนจากเนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว ซึ่งเป็นอาหารหมู่หนึ่งที่เราก็บริโภคกันอยู่แล้วทุกวี่วัน ดังนั้น เวลาที่เรากินคอลลาเจนเข้าไป ร่างกายเราก็จะประพฤติกับมันเหมือนกับที่ทำกับโปรตีนทั่วไป นั่นก็คือ การย่อยให้ได้โมเลกุลเล็กที่สุดเพื่อดูดซึมไปใช้งานในกระบวนการต่างๆ ของร่างกาย โดยจากโปรตีนสายยาวก็จะกลายเป็นสายสั้นๆ และกลายเป็นกรดอะมิโน ซึ่งเป็นหน่วยเล็กสุดของโปรตีน

     จากความจริงตรงนี้ ถ้าเราลองมองตามหลักของเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ก็จะพบว่า คอลลาเจนที่กินเข้าไปคงจะไม่มีทางมุ่งไปสะสมยังผิวหนังได้อย่างแน่นอน ดังนั้นแล้วหากเราอยากกินคอลลาเจน ซึ่งมีราคาแพงขึ้นเรื่อยๆ ตามคำอ้างสรรพคุณ ก็คงไม่ต่างอะไรกับการที่เรากินไข่ต้มราคาฟองละไม่กี่บาท
 
vStudy Team. (เรียบเรียงโดย: สุวิชา ธงพานิช)
Website :: vStudyapp.com
Twitter :: @vStudyapp

Monday, September 16, 2013

กรุ๊ปเลือดบอกนิสัยได้จริงเหรอ?


     หมู่เลือดของคนเรานั้น ในปัจจุบันนี้ได้มีการน้ำเอามาเป็นส่วนหนึ่งของการทำนายทายทักลักษณะนิสัยของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็น เรื่องการกิน อยู่ หลับ นอน หรือแม่แต่เรื่องเนื้อคู่ ความรัก การเงิน การงาน ฯลฯ ซึ่งทำให้แบ่งคนออกไปเป็น 4 ประเภท ตามระบบหมู่เลือด เอ บี โอ (ABO Blood system) ซึ่งในบางครั้งก็ดูตรงจนเหลือเชื่อ แต่ก็มีไม่น้อยที่ไม่ตรง แต่ก็ถูกมองข้ามไปเพราะคนเราเลือกที่จะเชื่อในสิ่งตัวเองพอใจมากกว่าเชื่อในความเป็นจริง ทั้งนี้ทั้งนั้นตัวผมเองก็ไม่สามารถที่จะไปตัดสินได้ว่า “หมู่เลือดบอกนิสัยได้จริงหรือไม่” แต่สิ่งที่ผมบอกได้จากความรู้ที่เคยเล่าเรียนมาก็คือ ความแตกต่างของหมู่เลือดแต่ละหมู่ในระบบหมู่เลือด เอบีโอ นั้นก็คือชนิดของเอนติเจนที่ผิวของเม็ดเลือดแดงนั้นเอง ซึ่งมันเป็นสิ่งที่เราทุกคนต่างก็ได้รับการถ่ายทอดมาจากพ่อและแม่ เหมือนกับเป็นมรดกทางพันธุกรรมนั้นเอง สำหรับเรื่องลักษณะนิสัยของคนนั้นน่าจะขึ้นอยู่กับความคิดอ่าน และการดำรงชีวิตในสังคมของแต่ละบุคคลมากกว่า ไม่น่าจะเกี่ยวข้องเท่าไรกับระบบหมู่เลือดนะครับ โดยจะขออธิบายเพิ่มเล็กน้อยเกี่ยวกับความเป็นวิทยาศาสตร์ของหมู่เลือดแต่ละหมู่ดังนี้ครับ

vStudy Team. (เรียบเรียงโดย: สุวิชา ธงพานิช)
Website :: vStudyapp.com
Twitter :: @vStudyapp